Loge nr. 60 van de Orde van Vrijmetselaren onder het Grootoosten der Nederlanden
Een gesloten plaats met open deuren
Het logegebouw aan het Beneden Westerdiep te Veendam herbergt één van de oudste en fraaiste maçonnieke werkplaatsen van ons land. De tempel is in 1927 ontworpen en gebouwd door de Alkmaarse architect Groen en is uitgevoerd en ingericht in Jugendstil. Het gotisch gewelfde plafond wordt verfraaid door een eveneens in Jugendstil vormgegeven dierenriem.
In het hart van de werkplaats ligt op de zwartwit geblokte vloer (symbool voor licht en donker, inzicht en onwetendheid) het tableau, omgeven door drie kandelaars die een driehoek vormen. De drie brandende kaarsen zijn de drie Kleine Lichten: Wijsheid, Kracht en Schoonheid. Het tableau vertelt in symbolen het hele verhaal der Vrijmetselarij. Links naast het tableau liggen een hamer, een beitel en een ruwe steen. De Leerling-Vrijmetselaar bewerkt deze ruwe steen die een zuivere kubiek moet worden. Achter het tableau bevindt zich een zuivere kubieke steen, symbool van geometrische volmaaktheid.
De grote Zuivere Kubiek is de drager van de drie Grote Lichten der Vrijmetselarij: Bijbel, passer en winkelhaak. Passer en winkelhaak zijn geplaatst op de lichtsymbolische passage in de proloog tot het Evangelie naar Johannes:
... en het licht schijnt in de duisternis en de duisternis heeft het niet begrepen.
Voorbij de Zuivere Kubiek bevindt zich de troon van de Meester die de Loge regeert. Links en rechts van hem zijn in de Werkplaats nog twee attributen opgesteld: de constitutiebrief (rechts) en het vaandel. De constitutiebrief is in 1878 afgegeven door de Orde van Vrijmetselaren onder het Grootoosten der Nederlanden. Daarmee werd de Loge het Noorderlicht als 'regelmatige' Vrijmetselaarsloge erkend. Het origineel van deze constitutiebrief is tijdens de Duitse bezetting vertrapt en vernietigd. In de werkplaats moet nu genoegen worden genomen met een kopie.
Het vaandel van de Loge onderging hetzelfde lot. Met het meubilair van de werkplaats werd het vaandel op straat gegooid en demonstratief in brand gestoken. In 1959 boden vrouwen van Vrijmetselaren een nieuw vaandel aan ter vervanging van het in de oorlog verloren gegane. Dit werd de directe aanleiding dat in het volgende jaar ook te Veendam een Vereniging van Vrouwen van Vrijmetselaren (VVVVV) werd opgericht. Sindsdien komen de 'Veetjes' geregeld bijeen in het logegebouw. Vrijmetselaren spreken liever over de Werkplaats dan over de tempel omdat het woord 'tempel' associaties wekt met een gewijde religieuze gebedsruimte. In de Werkplaats wordt niets aanbeden. Er wordt zelfs niet gebeden. De Werkplaats bevat geen geheimen en staat open voor iedere belangstellende. Tijdens voorlichtingsbijeenkomsten en Open Monumentendagen vindt de bezoeker de toegangsdeuren tot de Werkplaats wagenwijd open staan.
